دلیل برخی تردیدها در كلام آیت الله بهجت:
مال شبهه ناك، ایجاد تردید و شبهه مىكند
خیلى خطرناك است كه ندانیم قُدما چه راهى را مىرفتند! دلیل عقب ماندگى ما آن است كه اموال شبهه ناك مصرف مىكنیم، و مال شبهه ناك، ایجاد تردید و شبهه مىكند، و به قدر ضرورت و نان خالى اكتفا نمىكنیم.
تردید یکی از همراهان انسان است که در مواقع حساس زندگی میتواند زمینه سقوط فرد را موجب شود که این سقوط هم میتواند دنیایی باشد و هم اخروی. تردید در تمام امور وجود دارد، اما برخی از تردیدها از حالت فردی خارج میشود مثل تردیدهای سیاسی که ممکن است آسیبهایی را برای یک جامعه به همراه داشته باشد.
آیت الله بهجت یکی از ریشههای تردید را مال شبههناک میدانست، اینکه مال شبههناک مصرف کنیم خود سبب تردید و شبهه میشود.
در همین خصوص اصل کلام این پیرسفر کرده را با هم میخوانیم:
"سیّد بحرالعلوم(رحمه اللّه) با آن همه بركات، از لحاظ سنّ كمتر از شیخ انصارى(رحمه اللّه) عمر كرده است و شهید اول(رحمه اللّه) چه قدر كتابهاى نافع و قوى و متین دارد. توفیق در تحصیل چیز دیگر است، توفیق به كثرت اشتغال نیست.
خیلى خطرناك است كه ندانیم قُدما چه راهى را مىرفتند! دلیل عقب ماندگى ما آن است كه اموال شبهه ناك مصرف مىكنیم، و مال شبهه ناك، ایجاد تردید و شبهه مىكند، و به قدر ضرورت و نان خالى اكتفا نمىكنیم.
این ها است كه در تحصیل ایمان و یقین و توفیق در تحصیل و آثار و بركات آن اثر دارد، لذا بعضى از علما خودشان در خانه نان تهیه مىكردند، تا از جهت طهارت و حلیّت آن مطمئن باشند. تصرّف در مالى كه صاحب آن راضى نیست و مصرف كردن آن، در علمیّات و عملّیات ما اثر مى گذارد.
ناصرالدّین شاه به مرحوم كَنى(۱) خیلى احترام مى گذاشت، لذا او را از پرداخت مالیات معاف كرده بود. ولى مرحوم كَنى به او گفت: خواهش مى كنم دستور دهید از املاك ما هم مالیات بگیرند! و مقصودش این بود كه از هر جا كم كنند، به دیگران مىافزایند، و ازما كه مالیات نمى گیرند، به جاى آن از دیگران بیشتر مى گیرند.
علماى ما، در مصرف قناعت مى كردند، و به دیگران رسیدگى مى كردند! اما ما راهى را رفتیم و مى رویم كه نه به خودمان پرداختیم، و نه به دیگران رسیدگى كردیم؛ بلكه در اثر قناعت نكردن و غَوْر در مادیّات و تجمّلات زندگى همیشه مقروض هستیم. قرض در حقیقت مغلول كردن(۲) نقدى است. خدا مى داند كه انسان چه قدر باید تلاش كند و از كجا بیاورد، تا قرضش را ادا نماید."
نظرات شما عزیزان: